Rabarbarahátíð í gamla bænum á Blönduósi er matar, menningar og fjölskylduhátíð. Hún var fyrst haldin 29. júní 2024 með það að markmiði að vekja athygli á sögu og nytjum rabarbarans. Einnig til að upphefja rabarbarann, sem var afar mikilvæg nytjaplanta hér á landi frá seinni hluta 19. aldar allt fram að lokum 20. aldar. Nú hefur hann því miður vikið að miklu leyti fyrir innfluttum vörum, þó enn sé hann eitthvað nýttur. Rabarbari (Rheum rhabarbarum) er flokkaður sem fjölært grænmeti, en afar fáar grænmetistegundir eru fjölærar.
Þessi hátíð er einkaframtak grasrótarhóps og er öll vinna við undirbúning og framkvæmd unnin í sjálfboðavinnu.
Þessi hugmynd kom upp í tveggja manna samtali sumarið 2023 þegar gengið var um gamla bæinn og athygli vakti hve mikið var af yfirgefnum rabarbara görðum á svæðinu.
Rabarbari er nokkurs konar minnisvarði um kot og hús sem stóðu hér og þar, en eru horfin. Einnig er hann minnisvarði um duglegar hendur sem útbjuggu garð, settu niður rabarbararætur, kannski frá vini eða ættingja. Rætur sem síðan gáfu af sér marga rabarbaraleggi sem voru notaðir í sultur, kökur, grauta, saft og til víngerðar. Rabarbarinn gefur enn af sér en nú standa garðarnir flestir ónotaðir, fullir af mat.
Listakonurnar Inese Elferte og Morgan Bresko áttu mikinn þátt í því hve vel heppnaðist til með fyrstu hátíðina og voru mikill stuðningur. Morgan málaði mynd sem notuð var í auglýsingar og varð seinna grunnur að kennimerki hátíðarinnar. Saman máluðu þær myndir af íslenskum blómum á bárujárnsvegg við Hnjúkabyggðina og leyfðu börnum að taka þátt í listsköpun með því að mála með þeim á hátíðinni. Veggurinn vekur mikla athygli og gleði bæði hjá bæjarbúum og gestum.
Segja má að markmið hátíðarinnar sé fjórþætt: að vekja fólk til umhugsunar um rabarbara og nýtingu á honum, að vekja athygli á gamla bænum sem er vel falin perla, að búa til margskonar atvinnutækifæri fyrir íbúa svæðisins og síðast og ekki síst að ná bæði ungum sem öldnum saman til að fræðast, skemmta sér og vinna saman.
Samfélög þurfa að vinna saman og fólk sem gerir það lærir að hjálpa náunganum við sín verkefni ásamt því að vinna að eigin verkefnum. Allir græða á því að vinna saman. Það að gleðjast yfir velgengni annarra er afar mikilvægt, þannig vaxa samfélög og dafna. Þar sem ríkir samheldni og gleði, þar vill fólk vera og þar vill fólk eyða kröftum sínum. Unnið er út frá þessari stefnu við undirbúning og framkvæmd hátíðarinnar.
Stefnt er að því að Rabarbarahátíðin sé haldin síðasta laugardag í júní ár hvert.
Hér að lokum er fallegt ljóð um rabarbara eftir Guðrúnu Hannesdóttur sem fékk Ljóðstaf Jóns úr Vör árið 2007 fyrir ljóðið. Ljóðið birtst fyrst í ljóðabókinni Fléttur árið 2007 sem var fyrsta ljóðabók Guðrúnar Hannesdóttur. Ljóðið lýsir einstaklega vel einkennum plöntunnar og hvernig hún festi rætur í landinu, sögu okkar og menningu.
Offors
Runninn upp á fjarlægum fljótsbökkum
og hefur tyllt silfurbleikum hóf
lymskulétt
í fráleitustu pláss
og þanið fót sinn rauðan
úthafa á milli.
eðli sínu fær hann aldrei leynt
til lengdar
þó soðinn sé
um sunnudagsbil
í dísætan graut
af albestu konu
og borinn fyrir biskup biskupsson
í margvígðum kristal
með sykri og rjóma
er hann hinn sami.
eitursperrtur alla tíð
og hvergi sem í eyðibyggðunum
þar sem hann trónir yfir tóftunum
þurrum og óhuggandi brunnunum
brostnum vonum og þrám
hinna horfnu
þar stendur hann einn
fagurgrænn og fagnandi
hans stund komin
réttur tími runninn upp!
Rabarbarahátíð 